Niedawno Donald Trump ogłosił, że po swojej inauguracji 20 stycznia przyszłego roku planuje nałożyć 25% cło na wszystkie produkty wprowadzane do USA z Meksyku i Kanady oraz „dodatkowe 10%” cło na cały import z Chin. Stanowi to bezpośrednie zagrożenie dla trzech największych partnerów handlowych Ameryki.
1. Znaczący wpływ na wysoce zintegrowany przemysł motoryzacyjny w Ameryce Północnej
Przemysł motoryzacyjny w USA, Meksyku i Kanadzie jest głęboko ze sobą powiązany. Stany Zjednoczone pełnią rolę centrum badań i wysokiej klasy produkcji, koncentrując się na opracowywaniu i produkcji pojazdów i komponentów o wysokiej wartości. Meksyk działa jako tania baza produkcyjna, przyciągając inwestycje dzięki przystępnej cenie pracy i umowom o wolnym handlu, stając się kluczowym ośrodkiem montażowym dla produkcji samochodów w Ameryce Północnej. Tymczasem Kanada specjalizuje się w produkcji części precyzyjnych, a ostatnio stała się liderem w rozwoju pojazdów elektrycznych (EV) i akumulatorów.
Ten uzupełniający podział pracy, ustanowiony na mocy artUmowa Stany Zjednoczone-Meksyk-Kanada (USMCA), stworzyło solidny łańcuch dostaw, zapewniający Ameryce Północnej silną pozycję na światowym rynku motoryzacyjnym. Analitycy ostrzegają jednak, że zaproponowane przez Trumpa 25% cło na import pojazdów i części z Kanady i Meksyku może doprowadzić do zniszczenia tego istniejącego od kilkudziesięciu lat wspólnego łańcucha dostaw, osłabiając konkurencyjność motoryzacyjną wszystkich trzech krajów.
Wpływ na amerykański przemysł motoryzacyjny
Stany Zjednoczone są największym na świecie importerem pojazdów, a Kanada i Meksyk odpowiadają za ponad 80% importu pojazdów i ponad 50% importu części samochodowych. Jeśli cła zostaną wdrożone, wzrosną koszty wszystkich pojazdów montowanych i sprzedawanych w USA, potencjalnie obciążając amerykańskich konsumentów.
Według Wolfe Research cło w wysokości 25% mogłoby podnieść średni koszt pojazdów sprzedawanych w USA o około 3 dolary000. Oprócz kosztów konsumenckich producenci samochodów ponieśliby znaczne straty.Sama Fioraniego, wiceprezes ds. globalnych prognoz pojazdów w firmie AutoForecast Solutions, szacuje, że cła mogą wzrosnąć o nawet 10 dolarów000 w stosunku do kosztów modeli z najwyższej półki, takich jak Ram 4500 produkowany w Saltillo w Meksyku. Kosztów tych nie można w całości przerzucić na konsumentów, co zmusza producentów samochodów do przejęcia części ciężaru.
Wśród producentów amerykańskichGeneral Motors (GM)jest szczególnie narażona, ponieważ eksportuje do USA ponad 750000 pojazdów rocznie z Kanady i Meksyku. Dotyczy to popularnych modeli, takich jak Chevrolet Silverado i GMC Sierra. Analitycy z Evercore ISI przewidują, że każde 10% wzrostu ceł na meksykański import powoduje, że zysk na akcję GM może spaść o 20%, podczas gdy Forda może spaść o 10%.
Cła prawdopodobnie zmniejszą także sprzedaż pojazdów. Wolfe Research przewiduje, że sprzedaż nowych samochodów w USA może spaść o około milion sztuk rocznie ze względu na wrażliwość konsumentów na ceny.
Wpływ na kanadyjski i meksykański przemysł motoryzacyjny
Zarówno Meksyk, jak i Kanada w dużym stopniu opierają się na rynku amerykańskim. Prawie 80% eksportu pojazdów z Meksyku – około 1,57 miliona sztuk od stycznia do lipca tego roku – kierowane jest do Stanów Zjednoczonych. Podobnie w ciągu ostatnich 12 miesięcy kanadyjski eksport samochodów osobowych i ciężarowych do USA był wart 80,6 miliarda CAD.
Wyższe cła gwałtownie zwiększyłyby koszty pojazdów i komponentów eksportowanych do USA, zmniejszając popyt i osłabiając integrację rynku północnoamerykańskiego. Lokalne fabryki w Meksyku i Kanadzie staną w obliczu zmniejszonych zamówień produkcyjnych, co doprowadzi do utraty miejsc pracy i zmniejszenia inwestycji.
Kanada i Meksyk prawdopodobnie wezmą odwet, wywołując wojnę handlową. Meksyk oświadczył już, że nałoży wzajemne cła, jeśli Stany Zjednoczone posuną się dalej, podczas gdy Kanada bada podobne środki zaradcze. Takie działania mogą zaszkodzić producentom w Ameryce Północnej i zahamować wzrost gospodarczy we wszystkich trzech krajach.
2. Większe szkody dla europejskich producentów samochodów niż bezpośrednie cła UE
Analitycy zauważają, że zaproponowane przez Trumpa cła na import z Meksyku mogą bardziej zaszkodzić europejskim producentom samochodów, takim jak Volkswagen i Stellantis, niż bezpośrednie cła na towary z UE. Wiele europejskich marek w dużym stopniu polega na Meksyku w swojej działalności w Ameryce Północnej.
Fabryka Volkswagena w Puebla w Meksyku, jedna z największych na świecie, wyprodukowała w 2023 roku prawie 350,000 pojazdów, wszystkie przeznaczone na rynek amerykański. Jeśli cła wzrosną z obecnych 0%-2,5% do 25%, sprzedaż Volkswagena w USA znacznie ucierpi.
Podobnie narażona jest firma Stellantis, która prowadzi dwa duże zakłady montażowe w Meksyku. W 2023 r. firma zaimportowała 358000 pojazdów z Meksyku do Stanów Zjednoczonych, co stanowi około jedną czwartą jej sprzedaży w Ameryce Północnej. Włoski dom maklerski Intermonte szacuje, że każdy 1% wzrost stawek może zmniejszyć zyski Stellantis przed opodatkowaniem o 160 mln euro, czyli 1,4% prognozowanych zysków na 2025 rok.
Według S&P najgorszym scenariuszem dla europejskich producentów samochodów byłoby jednoczesne nałożenie przez Trumpa 25% ceł na import z Meksyku i Kanady oraz 20% ceł na pojazdy z UE i Wielkiej Brytanii. W tym przypadku spółki takie jak Stellantis, Volvo i Jaguar Land Rover mogłyby odnotować spadek skorygowanej EBITDA o ponad 20%, podczas gdy Volkswagen, BMW i Mercedes-Benz odnotowałyby mniejsze, choć nadal znaczące spadki.
3. Ograniczony wpływ na chińskich producentów samochodów, ale szerszy wpływ na części samochodowe
Zaproponowana przez Trumpa 10% stawka celna na chiński import jest niższa niż wcześniej sugerowana stawka 60%-100%, ale nadal stwarza wyzwania dla chińskiego sektora motoryzacyjnego. Bezpośredni eksport samochodów wyprodukowanych w Chinach do Stanów Zjednoczonych pozostaje minimalny i wyniesie zaledwie 61000 sztuk w pierwszych ośmiu miesiącach 2023 r., co stanowi 1,7% całkowitego eksportu samochodów osobowych z Chin. Większość z nich to pojazdy zagranicznych marek, takich jak Tesla i GM, produkowane w Chinach i eksportowane do USA
Jednak wpływ na chiński eksport części samochodowych byłby znacznie bardziej znaczący. W 2024 r. Chiny wyeksportowały do Stanów Zjednoczonych części samochodowe o wartości 12,1 miliarda dolarów, co stanowi 5,4% wartości pojazdów montowanych w USA. Wyższe cła podniosłyby koszty, zmniejszyłyby konkurencyjność i zakłóciłyby chińskie inwestycje w Meksyku mające na celu ominięcie amerykańskich ceł importowych.
Wniosek
Cła zaproponowane przez Trumpa mogą rozprzestrzenić się na globalne łańcuchy dostaw, zwiększając koszty, zmniejszając konkurencyjność i wywołując działania odwetowe. Podczas gdy przemysł amerykański, kanadyjski i meksykański stoi przed najpilniejszymi wyzwaniami, narażeni są na nie także europejscy i chińscy producenci samochodów, czy to ze względu na zależność od łańcucha dostaw, czy eksport części. Ostatecznie wyższe koszty i ograniczony handel będą obciążeniem zarówno dla producentów, konsumentów, jak i gospodarki.
